iljitsch.com - tech (nl)

Review: Sigma BC 16.16 STS CAD fietscomputer

Sun, 01 Jan 2023 14:57:15 GMT

Zoals ik eerder schreef: ik ben weer een fietscomputer kwijtgeraakt dus ik had een nieuwe nodig. De keus viel op een meer recente versie van de Sigma BC-lijn die ik de laatste tien jaar ofzo al gebruikte: de Sigma BC 16.16. STS CAD. Deze lijken niet echt meer beschikbaar te zijn, maar zonder duidelijk alternatief dat niet aanzienlijk duurder en complexer is ben ik blij dat ik één van de laatste van deze op de kop kon tikken.

De eerste 16 geeft (ruwweg) aan hoeveel functies de fietscomputer heeft. De tweede 16, voorzover ik kan achterhalen, is een indicatie van wanneer het "platform" gelanceerd is. 2016 dus. STS is het digitale draadloze communicatiesysteem waarmee de "computer" met twee verschillende snelheidssensors kan communiceren plus een trapsnelheid-sensor. De snelheidssensor zit vast aan de voorvork met een magneetje aan één van de spaken waaraan de sensor kan zien hoe snel het wiel draait. De trapsnelheidssensor doet hetzelfde voor je pedalen. Ik heb het pakket dat ook de trapsnelheidssensor bevat aangeschaft. In alle gevallen krijg je ook een snelheidssensor. En je kan extra sensors aanschaffen voor je tweede fiets.

Hoe het werkt

Ik gebruikte mijn vorige Sigma BC met twee verschillende fietsen (tot één ervan gestolen werd), en dat werkte heel goed. Je moet één van de twee sensors instellen om het tweede kanaal te gebruiken. Je kan dan verschillende wieldiameters/omtrekken instellen voor de twee fietsen. Dit is belangrijk omdat de computer moet weten hoeveel afstand je aflegt (en dus hoe snel je gaat) bij iedere omwenteling van het wiel. In mijn geval was dit steeds 28 inch / 2200 mm.

De Sigma neemt plaats in een kleine houder op je stuur. Je draait hem een gedeeltelijke slag om hem uit de houder te halen wanneer je je fiets buiten laat staan. Mijn vorige Sigma BC 9.16 STS kon nogal wankel in zijn houder zitten, vandaar dat ik 'm kwijtgeraakt ben. Bij de BC 16.16 lijkt dit minder problematisch te zijn: je moet aardig je best doen om 'm vast te laten klikken. Hij werkt dan ook niet met oudere houders. Je maakt de houder aan je fiets in principe vast met een rubberband, maar met twee tie-wraps zie-ie steviger op z'n plaats. Ik kon mijn bestaande snelheidssensor en een oude trapsnelheidssensor die ik nog had liggen hergebruiken.

Wat heb je aan de BC 16.16 wanneer je fietst?

Allereerst zie je altijd je huidige snelheid. De kilometers per uur worden prominent weergegeven, met een extra cijfer achter de komma een stuk kleiner. Dit deel van het schermpje, waar zich ook een aantal ikonen voor bijvoorbeeld connectiviteit en eerste/tweede fiets bevinden, bestaat uit een gesegmenteerd LCD-scherm. Alles is dus mooi scherp. De onderste helft van het scherm gebruikt pixels en is dus flexibeler. Dit kan onder meer de volgende info laten zien:

Trip-afstand (niet zozeer dagelijks, zoals in het Nederlands gesuggereerd wordt)
Gemiddelde trapsnelheid
Trapsnelheid
Trip-tijd
Bespaarde benzine
Aftellende afstand / tijd / tijd van aankomst

Sommigen hiervan zijn minder interessant, maar je kan ze niet uit zetten.

Het apparaat houdt zowel statistieken als totalen bij. Statistieken zijn het aantal kilometers en gereden uren gedurende de huidige maand en de afgelopen elf maanden. Totalen zijn de totalen van dezelfde getallen, zolang je die laat lopen. Wat ik deed/doe is deze elk jaar op nul zetten zodat ik weet hoeveel afstand ik in een jaar afleg. (2022: 3000 km.) De maandelijkse statistieken worden bijgewerkt wanneer je een trip op 0 zet en de maanden worden verder automatisch bijgehouden.

De verlichting is slim geregeld: als je dit aanzet dan geef je de BC een start- en eindtijd. Tussen deze tijden werken de toetsen iets anders dan normaal: de eerste keer indrukken zorgt dat het licht een paar seconden aan gaat. De tweede keer indrukken geeft dan de normale functie. Buiten de ingestelde tijden blijft het licht uit en werken de toetsen normaal.

Ik weet niet wat voor effect dit zal hebben op de batterij. Met de oude BC moest ik de CR2032-batterij in de "computer" en de sensors ongeveer één keer per jaar vervangen. Daarbij verlies je soms wel en soms niet de statistieken en/of instellingen.

ETA / aftel-teller

Een interessante nieuwe functie van de BC 16.16 ten opzichte van de BC 9.16 is de "estimated time of arrival"-teller. Je stelt dan een afstand in en start het aftellen. De BC 16.16 laat je dan de resterende afstand zien en ofwel hoe lang tot je er bent ofwel hoe laat je zal arriveren. Die laatste vind ik nuttiger, en het lijkt best goed te werken zonder gelijk enorme sprongen in verwachte aankomsttijd als je even stilstaat voor een stoplicht.

NFC

Met een Android-telefoon kan je met NRF data uitlezen van de BC 16.16 met Sigma's app. Helaas werkt dit niet met de iPhone. Tot op zekere hoogte is dat te begrijpen vanwege Apple's beperkingen aan de NFC-functionaliteit. Maar simpelweg wat data uitlezen is wel mogelijk. Met een NFC-app krijg je van de BC 16.16 een URL. Dat is uiteraard niet genoeg om alle data te synchroniseren, maar het zou toch mogelijk moeten zijn om de info van de laatste paar trips uit te lezen in de vorm van een URL of een andere simpele datastructuur. Maar nee, iPhone-gebruikers krijgen helemaal niks.

Conclusies

Het is mooi dat Sigma Sport deze simpele fietscomputers blijft verbeteren. De ETA-functie lijkt een goede toevoeging te zijn, en de belangrijkste informatie wordt duidelijk weergegeven. De automatische maandelijkse statistieken zijn een goede manier om je doelen in de gaten te houden. Dus als je regelmatig al fietsend merkt dat je wilt weten hoe hard je gaat of hoeveel afstand je afgelegd hebt, maar je wilt niet met apps of complexe/dure GPS-gebaseerde fietscomputers aan de slag, dan kan ik één van deze BCs van harte aanbevelen.

Snelheids- en trapsnelheid-sensors voor je fiets

Tue, 20 Dec 2022 14:12:04 GMT

Het was weer eens zover: ik kijk naar mijn stuur om te zien hoe hard ik reed maar mijn fietscomputer was verdwenen. Dat gebeurt me eens in de drie tot vier jaar. Een goed moment om nog eens na te denken over welke info ik daadwerkelijk nodig heb tijdens en na het fietsen. Dat zijn:

afgelegde afstand
huidige snelheid
totale afstand per dag / week / maand

Huidige afstand en snelheid zijn met name relevant bij wat langere ritten. In principe zou ik hiervoor mijn Apple Watch kunnen gebruiken. Maar ik wil gedwongen zijn de Apple Watch altijd te gebruiken (met het daarbij horende energieverbruik van een continu actieve GPS) om mijn totale gefietste afstand bij te houden. Dus daar heb ik een extra sensor voor nodig.

Snelheidssensors meten het aantal omwentelingen van je wiel. Daarmee houden ze ook gelijk de totale afgelegde afstand bij. Tegenwoordig heb je snelheidssensors die via bluetooth low energy (BLE) je gefietste snelheid/afstand aan een ander apparaat door kunnen geven. Zoals je telefoon. Veel van die sensors ondersteunen ook het ANT+ protocol van Garmin.

Het bleek echter dat de apps van de makers van twee van zulke sensors vereisten dat je een login op hun systeem aanmaakt. Wat voor nonsens is dat? Het bizarre is dat dit blijkbaar tegenwoordig zo normaal is dat de besprekingen het nieteens vermelden. Afgezien van gedoe en privacy is het probleem hiermee dat als de maker z'n server uit de lucht haalt, jouw apparaat niet meer werkt.

Wel interessant dat een aantal van deze sensors niet met een magneetje op de spaak werken zoals ik gewend ben, maar om de as van het wiel gaan en dus blijkbaar de omwentelingen op die manier kunnen tellen. Wel meer gedoe als je de batterij moet vervangen, zeker in het geval van het achterwiel.

Dus kwam ik toch weer uit bij Sigma Sport. Ik heb al meerdere van hun BCs ("bicycle computer"?) versleten. Lang snapte ik niet hoe ze die een naam gaven. Maar het lijkt erop twee nummers: eerste is het aantal functies, tweede is wanneer een nieuwe serie BCs in de markt gezet is. Momenteel is dat 16 (2016). De BC 14.16 heeft dus 14 functies, waaronder het bijhouden van hoogteverschillen. De BC 16.16 (die ik besteld heb) heeft een paar functies meer, waaronder een timer die weergeeft hoe lang je nog onderweg bent. Dat lijkt me wel heel handig. (Alleen niet die hoogtemeter, geloof ik.) De BC 23.16 heeft nog meer functies maar wel een erg complex scherm. Zie Sigma Sport's Youtube-kanaal voor meer info.

Sigma Sport heeft fietscomputers waarbij de sensor met de houder van de computer verbonden is met een draad en daarnaast draadloze BCs. Daarvan zijn dan weer twee varianten: ATS en STS. ATS is een analoog protocol en is minder betrouwbaar, maar waarschijnlijk goedkoper. STS is digitaal en heeft als voordeel dat één fietscomputer gekoppeld kan worden aan zowel een snelheidssensor als een trapsnelheidsensor, en dat voor twee verschillende fietsen. Je totale afstand wordt dan voor de twee fietsen apart bijgehouden. Ik zou dus zeker voor een STS-model gaan.

Van de verschillende modellen zoals bijvoorbeeld de BC 16.16 kan je dan de bedrade variant kopen (gewoon "BC 16.16"), de draadloze variant met alleen een snelheidssensor ("BC 16.16 STS") of de draadloze variant met ook een trapsnelheid / cadans-sensor ("BC 16.16 CAD").

Mini-recensie: Philips UH202 bluetooth-koptelefoon

Fri, 10 Dec 2021 16:28:54 GMT

Ik was vanmorgen bij de Albert Heijn en daar lagen verschillende koptelefoons in de aanbieding. Je kan nooit genoeg koptelefoons hebben, dus ik heb onder andere een Philips UH202 bluetooth-koptelefoon aangeschaft voor € 20. Hier een beknopte recensie.

Het gaat hier om een mid-formaat "on-ear" koptelefoon: dus de speakers zijn groot genoeg om je oren af te sluiten, maar niet groot genoeg om om je oren heen te dragen. Opladen gaat via micro-USB (kabel wel, lader niet meegeleverd) en je hebt de drie vrij gebruikelijke toetsen voor zo'n koptelefoon met achteruit/pauze/vooruit, volume op/neer en dergelijke, plus een aparte aan/uit-knop. Aan gaat redelijk snel: je hoeft de knop maar twee tellen in te drukken. Wel irritant: bij normaal gebruik knippert er elke acht seconden een blauw lampje.

Je kan de koptelefoon aan maximaal acht apparaten koppelen, maar het overschakelen tussen verschillende apparaten is wel wat gedoe. Duurdere koptelefoons verbinden normaliter met twee apparaten zodat het omschakelen eigenlijk vanzelf gaat.

Geluidskwaliteit? Lastig te zeggen. Bas is best redelijk, niet de overdreven hoge tonen die ik vervelend vind. Ik zou zeggen: heel redelijk, maar zeker niet geweldig. Comfort ongeveer hetzelfde: niet slecht, niet geweldig. Bluetooth-bereik is wel beter dan verwacht: twee kamers verderop heb ik nog goede ontvangst. Heb de microfoon en batterij nog niet getest.

Ik heb de afgelopen tien jaar heel wat bluetooth-koptelefoons en -oordopjes versleten, en de Philips UH202 is zeker niet de beste van die serie. Maar wel de goedkoopste. Natuurlijk, Apple's Airpod Pros zijn veel beter. Of de Master&Dynamic koptelefoons. Maar die zijn ook 10 to 30 keer zo duur, maar absoluut niet 10 tot 30 keer beter. En: koptelefoons en oordopjes hebben niet het eeuwige leven. Mijn twee M&D koptelefoons kregen allebei problemen met het linkeroor na twee jaar.

Dus: als je een draadloze koptelefoon zoekt voor gebruik thuis waar dat knipperende lichtje en dat-ie wat groter is geen probleem is, dan is € 20, € 30 of zelfs € 40 een uitstekende prijs voor dit model. En als-ie er na een jaar mee kapt koop je gewoon een nieuwe. Ik luister tijdens koken, schoonmaken en dat soort dingen veel naar podcasts, en soms naar de TV. Voor dat soort dingen is deze koptelefoon veel geschikter dan een duurder model.

Van harte aanbevolen dus.

Glasvezel: Fiber To My Home!

Sun, 06 Jun 2021 15:00:00 GMT

Overstappen op een heel nieuwe manier om aan het internet te koppelen gebeurt niet elke dag. Maar deze week wel: ik heb nu een glasvezel-verbinding. Het interessante aan FTTH (fiber to the home) is dat dit de eerste kabel is die het huis binnenkomt die daadwerkelijk bedoeld is voor internetverkeer.

GPON

Het type fiber-to-the-home dat KPN nu uitrolt is GPON: gigabit-capable passive optical network. In de ISP-wereld zijn we gewend dat een glasverbinding bestaat uit een point-to-point verbinding, met aparte glasvezels voor beide richtingen. Maar dat doen voor consumenten betekent dat er aan de ISP-kant een heleboel glasvezels boven de grond komen die ook weer allemaal een eigen poort op de apparatuur nodig hebben.

Bij GPON worden de glasvezels naar zo'n 40 woningen met een splitter samengevoegd en gaan dan samen via één glasvezel door naar de ISP-apparatuur. Dit lijkt dus iets meer op de structuur van het kabelnetwerk (bandbreedte met de buren delen) dan op de structuur van het telefoonnet (iedereen z'n eigen kabel).

Net als bij de televisiekabel komt de data vanaf het internet voor jou dus ook bij de buren binnen. En net als bij de kabel zorgt encryptie ervoor dat de buren niet mee kunnen kijken. In de upstream-richting werkt het ook vergelijkbaar: de optical line terminal (OLT) van de ISP geeft de optical network terminals (ONTs) van verschillende abonnees een tijdslot om hun data te versturen, zodat ze netjes om de beurt zenden. Zenden en ontvangen gaat met aparte kleuren infraroodlicht door een enkele glasvezel.

Het mooie van GPON is dat de splitters passief zijn: er zit geen electronica in en ze hebben geen stroom nodig, in tegenstelling tot de kabelkastjes langs de muren in de straten, waar versterkers in zitten die met enige regelmaat bijgesteld moeten worden. De GPON-splitters hebben geen onderhoud nodig en verdwijnen dus in een doos onder de stoep.

Aansluiten

Het aanleggen van de glasvezel door de straat tot een aansluitkastje binnen gaat in een aantal stappen. Vervolgens moet er nog een monteur langskomen om de ONT daarop aan te sluiten (en bovenop te plakken.)

De ONT zorgt voor de conversie tussen het optische signaal op 2,4 Gbps down en 1,2 Gbps up, en voor het aanmelden op het glasvezelnetwerk en de encryptie. Er zit één Gigabit Ethernet poort op de ONT. KPN levert een Wi-Fi-thuisrouter die goed werkt, maar het was ook geen probleem mijn Mikrotik hAP ac³ te gebruiken. (PPPoE met willekeurige naam/wachtwoord over VLAN 6, zet wel je MTU op minstens 1520.)

Snelheid

De maximale snelheid die KPN nu aanbiedt is 1000/500 Mbps. De eerste zes maanden krijg je een actieprijs waarbij het niet uitmaakt welke snelheid je kiest, dus uiteraard heb ik 1000/500 aan laten leggen. Ik vraag me wel af of dit echt toegevoegde waarde heeft, goede kans dat ik in de toekomst terugga naar 500/500 of 200/200.

Tijd voor wat Speedtests! Ik krijg (via Ethernet, uiteraard) vrij consequent dit resultaat:

De downloadsnelheid blijft dus wat achter bij de beloofde 1000 Mbps. Ik rekende er al op geen letterlijke 1000 Mbps te zien, maar nauwelijks meer dan 900 is toch wel een kleine teleurstelling. Lijkt niet aan de KPN-router te liggen: met de Mikrotik hetzelfde resultaat.

Vreemd genoeg is de up-snelheid juist weer hoger dan beloofd. Het zou kunnen dat je een burst-mogelijkheid hebt zodat je kort boven je maximale snelheid mag en daarna terug moet, of wellicht een effect van buffers. Ik ben benieuwd of dit zich ook voordoet met de down-snelheid als je bijvoorbeeld 500/500 Mbps afneemt.

Pingtijden zijn heel laag. Bijvoorbeeld naar de Google DNS-servers:

--- 8.8.8.8 ping statistics ---
round-trip min/avg/max/stddev = 2.778/3.072/5.842/0.406 ms


--- 8.8.4.4 ping statistics ---
round-trip min/avg/max/stddev = 5.040/5.245/5.472/0.108 ms

Via Ziggo met 300/30 Mbps is dat:

--- 8.8.8.8 ping statistics ---
round-trip min/avg/max/stddev = 8.687/11.638/24.211/3.339 ms


--- 8.8.4.4 ping statistics ---
round-trip min/avg/max/stddev = 8.716/11.895/18.838/3.124 ms

Niet helemaal onlogisch, want bij GPON wordt een Ethernet-pakket gelijk in z'n geheel op 2,4 of 1,2 Gbps doorgestuurd, terwijl bij de kabel alles over kanalen van zo'n 50 Mbps verdeeld moet worden en er ook nog omzettingen van digitaal naar analoog en weer naar digitaal nodig zijn. Wat ook opvalt is dat de variatie in de pingtijden minimaal is. Maar dat verandert wellicht als meer mensen in de straat ook de glasvezel gaan gebruiken, ik ben waarschijnlijk de eerste.

IPv6

Vandaag is World IPv6 Day precies tien jaar geleden, dus ik moet zeker de IPv6 niet overslaan. De KPN-thuisrouter levert netjes zowel IPv4 als IPv6. Toen ik mijn Mikrotik gebruikte kon ik door de DHCPv6-client prefixdelegatie te laten doen ook een prefix krijgen. Wat niet lijkt te werken is een tweede router achter de KPN-thuisrouter om een sub-prefix te laten vragen. Bij Ziggo werkt dit wel.

Wel even schrikken was dat de KPN-thuisrouter IPv6 firewalling aan heeft staan. Dus je kan niet zomaar sessies van buiten naar binnen opzetten over IPv6. En volgens mij worden er ook niet automatisch poorten open gezet zoals met UPnP IGD bij IPv4. Maar gelukkig is het wel makkelijk dit handmatig open te zetten via "IPv6 pinholing". Je kiest dan een apparaat uit de lijst die de KPN-box gedetecteerd heeft, of je vult een MAC-adres in. Vervolgens kan je een TCP- en/of UDP-poort (of een reeks) opgeven die van buitenaf contact mogen maken met het betreffende apparaat op die poorten. Dit gaat op MAC-adres, dus geen problemen wanneer de IPv6-adressen veranderen. Je kan ook "DMZ" kiezen en dan wordt al het verkeer naar het betreffende apparaat zonder filteren doorgelaten. In tegenstelling tot bij IPv4 kunnen bij IPv6 meerdere apparaten die DMZ-instelling krijgen. Goed systeem dus.

"Glas aan, koper uit"

Het plan van KPN is om in gebieden waar glasvezel beschikbaar is op niet al te lange termijn het oude telefoonnetwerk op basis van koperdraad uit te zetten: Jort Wever over ‘Glas aan Koper uit’ bij KPN: ‘De toekomst is er nu al’.

KPN geeft aan steeds een termijn van 36 maanden in acht te nemen voor het uitschakelen van het kopernetwerk. Ik verwacht dus dat ergens in 2024 in heel Bezuidenhout, Mariahoeve en Marlot het kopernetwerk uitgeschakeld wordt en dat net als dit gebouw, de wijkcentrale Den Haag Bezuidenhout snel vervangen wordt door appartementen:

Mijn internetsnelheden

Mon, 31 May 2021 17:00:00 GMT

In de loop der jaren heb ik een flink aantal verschillende verbindingen naar het internet gehad, en uiteraard werden die steeds sneller. Toen ik ooit die lijn doortrok kwam ik uit op 256 terabit/s wanneer ik met pensioen ga. (De AOW-leeftijd was toen nog 65.)

Tijd om eens te zien of ik inderdaad nog steeds op dat pad zit. Alleen merkte ik dat ik niet echt helder meer had op welk moment ik wat voor lijn met wat voor snelheid had. Tijd voor wat uitzoekwerk dus, en ik zet het hier neer zodat ik het later weer terug kan vinden en kan lachen over hoe sloom alles was in het jaar 2021.

1993: 28 kbps. Toen je voor het eerst met SLIP kon inbellen bij XS4ALL. Waarschijnlijk was het 1993 en een 28k8 modem, kan me vergissen.
1995: 64 kbps ISDN.
1996: 64 kbps + 33 kbps. Naast mijn ISDN-lijn had ik een analoge huurlijn naar bART met daarop 33k6 modems. Dus ik was 24 uur per dag online zonder telefoontikken, maar kon inbellen met ISDN voor meer snelheid.
1998: 144 kbps. Dit was met Telindus 144 kbps baseband modems over een analoge huurlijn naar Pine Internet. Niet helemaal zeker over het jaar.
2003: 768/128 kbps ADSL over een ISDN-lijn via XS4ALL.
2004: 8/1 Mbps ADSL over ISDN via Leaseweb.
2008: 13/? Mbps ADSL via Tele2 in Spanje.
2012: 50/5 Mbps kabel via Ziggo.
2021: 300/30 Mbps, na min of meer jaarlijkse gratis upgrades van Ziggo.
(Ik herinner me dat ik ergens rond 2000 - 2005 ook een tijdje zowel ADSL als kabel had, waarbij de ene 1 en de andere 2 megabit was. Ik kan alleen niks terugvinden over een kabelaansluiting in die tijd.)
Hier in een grafiek. Groen is down-bandbreedte, blauw up-bandbreedte. De bolletjes geven aan wanneer ik overschakelde op een andere verbinding. Ik heb de lijnen doorgetrokken voor de duidelijkheid, uiteraard waren er ook tijden dat de snelheid een aantal jaar hetzelfde bleef.

Op een logaritmische zie je de uploadsnelheid in een redelijk rechte lijn omhoog gaan van zo'n 30 kbps bijna 30 jaar geleden naar 30 Mbps nu. Dan gaat die 256 terabit dus nog zo'n 50 jaar duren—een paar jaar minder als we naar de downloadsnelheid kijken. Die maakt een éénmalige sprong in 2004, nadat ADSL en kabelinternet een stuk volwassener werden.
Tot ongeveer 10 Mbps is een snelheidsverbetering goed te merken. Tussen 10 en 100 megabit al veel minder: er zijn geen of nauwelijks interactieve toepassingen die 100 Mbps nodig hebben, laat staan meer. Downloads (en uploads) worden natuurlijk nog wel sneller, maar meestal toch niet zo snel dat je erop gaat zitten wachten.
Toch interessant dus dat de consumenten-ISPs nog hogere snelheden blijven uitrollen. Aan de andere kant: als op een enkele mega-downloader na klanten toch niet meer data gebruiken over een snellere lijn is gratis updates weggeven en met heel hoge snelheden adverteren natuurlijk een goede manier om te laten zien hoe stoer je bent.

Ik kan nu 1000/50 Mbps over de kabel krijgen van Ziggo en 1000/500 via de glasvezel van KPN (waarbij je uit verschillende providers kan kiezen). Die 1 gigabit is natuurlijk wel een mooi rond getal, ik vraag me dus af of de race naar meer bandbreedte hierna even hard door zal gaan. 10 gigabit betekent flink wat apparatuur bij de consument vervangen Uiteindelijk zal het er wel van komen. Maar daarna...?